طراحی وب سایت

هر شهروند از ابتدای صبح که زندگی روزانه را آغاز می کند از طریق رادیو، تلویزیون، تلفن، مطبوعات، اینترنت و انواع دیگر ابزارهای رسانه ای در معرض دریافت انبوه پیام های مفید و غیر مفید قرار می گیرد. هر شهروند از ابتدای صبح که زندگی روزانه را آغاز می کند از طریق رادیو، تلویزیون، تلفن، مطبوعات، اینترنت و انواع دیگر ابزارهای رسانه ای در معرض دریافت انبوه پیام های مفید و غیر مفید قرار می گیرد. این بمباران اطلاعاتی می تواند اثرات سوئی بر سلامت جسمی و روحی شهروندان باقی بگذارد. آسیب های مغزی و آشفتگی های روحی، نتیجه دریافت این حجم گسترده از اطلاعات است که اندیشمندان حوزه ارتباطات از آن با عنوان پدیده «اضافه­بار اطلاعاتی» هم یاد می کنند. زندگی در جامعه اطلاعاتی شده مملو از رسانه ها، انسان را در معرض حجم گسترده پیام های رسانه ای قرار داده است. هر شهروند از ابتدای صبح که زندگی روزانه را آغاز می کند از طریق رادیو، تلویزیون، تلفن، مطبوعات، اینترنت و انواع دیگر ابزارهای رسانه ای در معرض دریافت انبوه پیام های مفید و غیر مفید قرار می گیرد. این بمباران اطلاعاتی می تواند اثرات سوئی بر سلامت جسمی و روحی شهروندان باقی بگذارد. آسیب های مغزی و آشفتگی های روحی، نتیجه دریافت این حجم گسترده از اطلاعات است که اندیشمندان حوزه ارتباطات از آن با عنوان پدیده «اضافه­بار اطلاعاتی» هم یاد می کنند. با گسترده تر شدن شکل های مختلف تکنولوژی های ارتباطی، آمار و ارقام مربوط به مصرف رسانه ای شهروندان هر سال بالاتر می رود. جدیدترین آمار که مربوط به مصرف شهروندان امریکایی است، از مصرف میانگین یازده و هشت دهم ساعت اطلاعات در روز، خبر می دهد که رقم قابل توجهی است. این میزان مصرف اطلاعات رسانه ای شهروندان امریکایی در پژوهشی در دانشگاه یو.سی.اس.دی (کالیفرنیا، سن دیگو) مورد مطالعه قرار گرفته است. در این پژوهش که با پشتیبانی مراکز و شرکت های بزرگ حوزه فناوری از جمله اینتل، ای.بی.ام، اوراکل، ای.تی.اند.تی و غیره انجام شده، منابع مختلف رسانه ای که اطلاعات را به طرق مختلف به شهروندان منتقل می کنند، بررسی شده اند. نتایج این گزارش از تحلیل اطلاعات گردآوری شده از 20 منبع مختلف تخمین زده شده است. منابع مختلف مصرف رسانه ای منابع متفاوت رسانه ای را که شهروندان امریکایی در سال گذشته از آنها اطلاعات دریافت کرده اند، می توان در هشت گروه دسته بندی کرد. تلویزیون، رسانه های چاپی، رادیو، تلفن، بازی های کامپیوتری، کامپیوتر، فیلم های سینمایی و موسیقی انواع رسانه هایی هستند که پیام های متفاوتی را در شکل های گوناگون ارتباطی از جمله ارتباطات جمعی، ارتباطات اجتماعی و ارتباطات میان فردی و میان گروهی به شهروندان منتقل می کنند. منابع مختلف رسانه ای که زیر عنوان تلویزیون دسته بندی شده اند، 10 گونه متفاوت پخش تلویزیونی را شامل می شوند که هر کدام سهمی در مصرف روزانه دارند. تلویزیون کابلی، دریافت تلویزیونی با آنتن، دریافت تصاویر تلویزیونی با ماهواره، تلویزیون موبایل، تلویزیون اینترنتی و مشاهده تصاویر با دستگاه های دی.وی.دی.پلیرخانگی از جمله شکل های مختلف مصرف تلویزیونی هستند. رسانه های چاپی نیز روزنامه ها، هفته نامه ها، ماه نامه ها، مجله ها و کتاب ها را شامل می شوند. دریافت رادیویی به طور عمده به سه شیوه موج ای.ام، موج اف.ام و از طریق ماهواره صورت می گیرد. تلفن نیز تلفن های سنتی ثابت و انواع گوناگون نسل ها و مدل های جدید همراه را شامل می شود. بازی های کامپیوتری در چهار بخش تقسیم بندی می شوند. بازی های کامپیوتری پیشرفته و بازی های کامپیوتری معمولی که از طریق کامپیوترهای خانگی استفاده می شوند، کنسول های بازی از قبیل پلی استیشن سونی و ایکس .باکس مایکروسافت و دستگاه های کوچک بازی چهار نوع انجام بازی های کامپیوتری هستند. فعالیت های کامپیوتری نیز در دو دسته برنامه های آفلاین و کاربردهای اینترنتی دسته بندی شده اند. فیلم های سینمایی، رسانه دیگری برای دریافت پیام هستند، البته در اینجا منظور آن دسته از فیلم هایی است که در سالن های سینما دیده می شوند. و سرانجام موسیقی های ضبط شده که این روزها بیشتر از طریق دستگاه های ضبط و پخش همراه موسیقی و یا در اتومبیل شنیده می شوند، هشتمین نوع مصرف رسانه ای را شکل می دهند. «کیلو»، «مگا»، «گیگا»، «ترا»، «پتا»، «اکسا»«، «زتا» گزارش سال 2009 مصرف اطلاعات نشان می دهد حدود یک و نیم تریلیون ساعت، برابر با یازده هزار تریلیون کلمه، معادل با حدود سه و نیم زتابایت تبادل اطلاعات، مصرف رسانه ای سالانه کل شهروندان امریکایی در سال پیش بوده است. برای درک بهتر این رقم بهتر است نگاهی به واحدهای سنجش داده های کامپیوتری بیندازیم. حجم بزرگ ترین حافظه کامپیوتری موجود در دنیا یک ترابایت است، یک ترابایت معادل هزار گیگابایت می شود. هر هزار ترابایت، معادل یک پتابایت؛ هر هزار پتابایت، معادل یک اکسابایت و هر هزار اکسابایت معادل یک زتابایت است. به عبارتی تبادل سالانه اطلاعات در امریکا معادل سه و نیم ضربدر ده به توان 21 بایت می شود. اگر این رقم نجومی و سرسام آور را در بین همه شهروندان تقسیم کنیم سهم هر نفر میانگین به طور روزانه مصرف 100 هزار کلمه، برابر با حدود 34 گیگابایت، معادل با حدود 12 ساعت است. به عبارتی هر شهروند به طور میانگین نیمی از شبانه روز را صرف دریافت اطلاعات از رسانه های مختلف می کند و این در حالی است که این گزارش تنها اطلاعات ردوبدل شده مربوط به موارد غیر کاری را بررسی کرده است. فقط اطلاعاتی که از طریق رسانه ها در محیط خانه تبادل می شوند و همچنین اطلاعاتی که در خارج از خانه به موارد غیر کاری مربوط می شوند از جمله گوش کردن به موسیقی در اتومبیل، رفتن به سینما، صحبت با تلفن همراه و غیره در این گزارش مورد نظر بوده اند و در صورتی که تبادل اطلاعات کاری نیز بدان افزوده شود، رقم بالاتری به دست خواهد آمد. میانگین روزانه ساعت مصرف رسانه ای هر شهروند که در سال 2008 حدود 12 ساعت بود، در سال 1980 تنها حدود هفت ساعت بوده است. این رقم در طول حدود 30 سال گذشته به طور متوسط هر سال حدود 3 درصد رشد داشته است. در همین زمان رقم تبادل اطلاعات به طور متوسط هر سال حدود 5 درصد افزایش پیدا کرده در حالی که ظرفیت تبادل اطلاعات از نظر فنی رشد سالانه 30 درصدی را پشت سر گذاشته است. این تفاوت از آنجا ناشی می شود که بر خلاف تصور رایج، هنوز مصرف رسانه ای در سلطه رسانه های سنتی از قبیل رادیو و تلویزیون قرار دارد. علیرغم گسترش استفاده از شکل های جدید رسانه ای از جمله ارتباطات کامپیوتری، هنوز مصرف تلویزیون و رادیو 60 درصد زمان استفاده رسانه ای روزانه را تشکیل می دهد. از داده ها تا اطلاعات آنچه در اینجا مورد توجه بوده و محاسبه شده «اطلاعات» است که باید به تفاوت آن با «داده ها» توجه کرد. داده ها، سیگنال های مصنوعی هستند که به وسیله ماشین های دیجیتالی از قبیل دوربین ، میکروفون، کیبورد و غیره تولید می شوند. حجم بسیار گسترده ای از داده ها در هر ثانیه تولید می شود ولی همه آنها را نمی توان اطلاعات به شمار آورد. برای درک بهتر تفاوت این دو، می توان داده ها را به نفت خام و اطلاعات را به بنزین تشبیه کرد. حجم گسترده بشکه های نفت خام کاربردی ندارند تا زمانی که پس از پالایش و تبدیل به بنزین و سایر فرآورده های نفتی در پمپ بنزین ها برای مصرف نهایی ارائه شوند. بدین ترتیب هر داده ای هم اطلاعات نیست و تنها آن دسته از داده ها که برای مصرف به شهروندان ارائه شده اند، اطلاعات دانسته می شوند. به طور معمول حجم گسترده ای از داده ها، تولید و پردازش می شود تا حجم کوچکی اطلاعات به دست آید. انواع گوناگونی از اطلاعات در طول شبانه روز به وسیله شهروندان مصرف می شود: متن که از طریق رسانه های چاپی و رسانه های الکترونیکی قابل خواندن است، تصویر که از طریق تلویزیون، پرده سینما و صفحه کامپیوتر قابل دیدن است و صدا که از طریق بلندگو قابل شنیدن است. شکل(1) فرآیند گردش اطلاعات در خانه را نشان می دهد که چگونه اطلاعات به طرق مختلف تولید می شوند تا به مرحله مصرف برسند. بخشی از اطلاعات از طریق رسانه های خارج از خانه از قبیل رادیو، تلویزیون، مطبوعات، اینترنت و غیره به شهروندان منتقل می شود. همچنین هر شخص از طریق ابزارهای رسانه ای کوچکی که در اختیار دارد از قبیل دوربین های خانگی، دستگاه تلفن، کامپیوتر شخصی و غیره، حجمی از اطلاعات را نیز خود تولید می کند. بدین ترتیب مصرف رسانه ای هر شخص ترکیبی از اطلاعاتی است که از منابع گوناگون به او می رسد. مصرف اطلاعات بر حسب زمان حتما برایتان پیش آمده که در هنگام کار با کامپیوتر هم­زمان موسیقی گوش کنید یا موقع خواندن روزنامه، تلویزیون هم روشن باشد و نیم نگاهی هم به تصاویر آن داشته باشید، در این حالت شما در حال مصرف اطلاعات از دو رسانه مختلف در یک زمان واحد هستید. در این گزاش یک ساعت استفاده از اطلاعات از دو رسانه مختلف، به اندازه دو ساعت مصرف رسانه ای محاسبه شده و به عبارتی یک شبانه­روز با قابلیت مصرف اطلاعات بیشتر از 24 ساعت در نظر گرفته شده. این چنین است که مصرف میانگین روزانه حدود 12 ساعت اطلاعات آن هم تنها برای موارد غیر کاری قابل پذیرش به نظر می رسد. یک میلیارد و 273 هزار ساعت زمانی است که برای مصرف همه شهروندان در طول سال محاسبه شده است. توزیع این مصرف بین رسانه های مختلف در شکل(2) ترسیم شده است. تلویزیون همچنان رسانه اول شهروندان امریکایی است و مصرف انواع مختلف پیام های تلویزیونی به طور میانگین در طول روز 5 ساعت زمان به خود اختصاص می دهد و 40 درصد مصرف رسانه ای را شامل می شود. پس از تلویزیون رادیو و پس از آن ارتباطات کامپیوتری قرار دارند که هر کدام حدود 2 ساعت زمان صرف دریافت پیام از آنها می شود. زمان صرف شده برای بازی های کامپیوتری، تلفن، رسانه های چاپی، موسیقی و فیلم به ترتیب در رده های بعدی قرار گرفته اند. مصرف اطلاعات بر حسب کلمه معیار دیگر برای سنجش مصرف اطلاعات، شمارش تعداد کلمات یک پیام رسانه ای است. در این میان طبیعتا رسانه های مبتنی بر متن مکتوب مانند مطبوعات، کتاب ها، وب و رسانه های مبتنی بر متن شفاهی مانند تلویزیون و فیلم های سینمایی رقم قابل توجهی خواهند داشت و رسانه هایی که در آنها متن کمتری مصرف می شود مانند بازی های کامپیوتری و موسیقی های بی کلام نسبت کمتر. مصرف تعداد کلمات از منابع مختلف رسانه ای که در سال 1980 حدود چهار هزار و 500 تریلیون کلمه محاسبه شده بود در سال 2008 به 10 هزار و 845 تریلیون کلمه در سال رسیده که افزایش بیش از دو برابر را نشان می دهد. سهم هر شهروند به طور میانگین روزانه مصرف 100 هزار و 564 کلمه است. توزیع مصرف بر حسب کلمه در شکل (3) ترسیم شده است. در مصرف بر حسب تعداد کلمه نیز همچون مصرف بر حسب زمان، رسانه های سنتی همچنان پیشتاز هستند و مجموع مصرف تلویزیونی و رادیویی بیشتر از نیمی از جدول را دربرگرفته است. تلویزیون با سهمی حدود 45 درصدی در صدر جدول قرار دارد. در بین انواع پخش های تلویزیونی نیز، تلویزیون کابلی بیشترین سهم و تلویزیون موبایل کمترین نقش را دارد. در رده دوم، ارتباطات کامپیوتری قرار می گیرند که حدود 27 درصد مصرف اطلاعات بر حسب کلمه را شامل می شوند. در بین انواع مصارف کامپیوتری بیشترین تبادل کلمه در استفاده از وب، ایمیل و مواردی از این قبیل اتفاق می افتد. رادیو با 10 درصد و رسانه های چاپی با حدود 9 درصد در رده های سوم و چهارم قرار دارند. از میان رسانه های چاپی، بیشترین سهم به ترتیب به مجله ها، کتاب ها و روزنامه ها اختصاص دارد. تلفن، بازی های کامپیوتری، موسیقی و فیلم در رده های انتهایی مصرف اطلاعات بر حسب کلمات قرار گرفته اند. مصرف اطلاعات بر حسب بایت در عصر دیجیتال که همه چیز قابل تبدیل شدن به «صفر و یک» است و رسانه های سنتی از قبیل رادیو، تلویزیون، مطبوعات و موسیقی نیز از طریق رسانه های دیجیتالی قابل دریافت هستند، شاید سخن گفتن به زبان «بیت» و «بایت» ملموس تر باشد. پس علاوه بر سنجش اطلاعات مصرف شده بر حسب زمان و کلمه، مصرف رسانه ای از جنبه اطلاعات تبادل شده بر حسب بایت نیز سنجیده شده است. برای انجام مقایسه و محاسبه دقیق تر، مصرف رسانه های آنالوگ نیز به ارقام دیجیتالی تبدیل شده است. کل اطلاعات مصرف شده در سال معادل 3 و 645 هزارم زتابایت محاسبه شده است. این رقم معادل حدود 20 برابر ظرفیت همه حافظه های کامپیوتری دنیا در سال گذشته است. سهم هر شهروند مصرف روزانه 33.08 گیگابایت است. این رقم معادل حجم حدود هفت دی.وی.دی است. به عبارتی هر شخص در طول روز اطلاعاتی معادل حجم هفت دی.وی.دی یا حدود یک پنجم حافظه یک دستگاه نوت بوک معمولی مصرف می کند. بخش عمده این رقم قابل توجه مربوط به مصرف اطلاعات بصری است. شکل (4) نشان می دهد بازی های کامپیوتری موفق شده اند پیشتازی تلویزیون در مصرف رسانه ای شهروندان در این بخش را پشت سر بگذارند. می توان گفت بازی های کامپیوتری، تلویزیون و فیلم های سینمایی، آنچنان بخش گسترده ای از حجم اطلاعات ردوبدل شده را به خود اختصاص داده اند که جایی برای دیگر رسانه ها باقی نمانده است. بازی های کامپیوتری (حدود 54 درصد)، تلویزیون (حدود 35 درصد)، فیلم سینمایی (حدود 10 درصد) و پس از آن رادیو، کامپیوتر، موسیقی، تلفن و رسانه های چاپی هر کدام با کمتر از یک درصد در جدول قرار گرفته اند. در بین انواع بازی های کامپیوتری نیز بازی های پیشرفته که برای انجام آنها سخت افزار و نرم افزارهای خاصی لازم است صدرنشین هستند و پس از آن کنسول های بازی قرار گرفته اند. تحول خواندن رسانه ای تحولات تکنولوژی های ارتباطی در دو-سه دهه اخیر آنچنان گسترده بوده که شکل های مصرف رسانه ای را با تغییرات قابل توجهی همراه کرده است. رسانه هایی از قبیل پست، تلکس، فکس و تلگرام که تا چند دهه پیش سهم قابل توجهی در ارتباطات داشتند، امروزه جایگاهی ندارند و به حاشیه رفته اند و در عوض شکل های جدید رسانه ای مبتنی بر شبکه های ارتباطی قابل دسترس در کامپیوترها و تلفن های همراه ایجاد شده اند. کاهش تیراژ مطبوعات و مجله ها و روی آوردن این رسانه های سنتی به فضاهای جدید از جمله اینترنت از دیگر تحولات در این حوزه است. تصور می شود با گسترش رسانه های دیداری از قبیل شبکه های تلویزیونی و ماهواره ای، بازی های کامپیوتری، قابلیت های جدید عرضه فیلم و موارد این چنینی، خواندن سهم کمتری در مصرف رسانه ای شهروندان داشته باشد. اما برخلاف این تصور، میزان خواندن روزانه کمتر نشده بلکه شکل رسانه ای آن عوض شده است. اگر در دهه های پیش، خواندن مختص به رسانه های چاپی از قبیل مطبوعات، روزنامه ها و کتاب بود، امروز بخش قابل توجهی از خواندن در محیط اینترنت اتفاق می افتد. شکل(5) نشان می دهد که سهم رسانه های چاپی در مصرف رسانه ای از نیم قرن پیش تاکنون، همواره رو به کاهش بوده است. اگر این رقم در 1960 حدود 26 درصد و در 1980 حدود 12 درصد بود، در سال 2008 به حدود 9 درصد رسیده است. اما در مقابل در سال 2008 با رقم 27 درصدی مصرف کلمات در ارتباطات کامپیوتری مواجه هستیم که بخش قابل توجهی از آن از طریق خواندن دریافت شده است. سرگشتگی در آشفته­بازار اطلاعات اما چه میزان از این حجم سرسام آور اطلاعات در زندگی روزانه شهروندان به کار می آید؟ چقدر از آن جنبه اطلاع رسانانه دارد و چه میزان از آن سرگرم کننده است؟ آیا دریافت این اطلاعات وسیع، زندگی را برای شهروندان امروزی بهتر کرده است؟ یک قرن پیش که خبری از دستگاه های پیشرفته تکنولوژیکی نبود و دریافت اطلاعات رسانه ای در بهترین حالت ساعاتی برنامه رادیویی و احیانا مطالعه روزنامه یا کتابی را شامل می شد، فرصت تفکر بیشتری برای انسان باقی نمی ماند؟ دریافت حجم گسترده ای از اطلاعات در طول شبانه روز، حتی اگر شامل دانسته های مفید و به دردبخور باشد و دانش را افزایش دهد به همان نسبت توانایی تفکر عمیق را از انسان می گیرد. بمباران اطلاعاتی رسانه ها در عصر جدید همان طور که گزارش نشان می دهد، نیمی از شبانه­روز انسان امروزی امریکایی را شامل می شود. در زندگی روزانه ای که نیمی از آن صرف دربافت اطلاعات روزانه شود، چه مقدار زمان برای پردازش و تفکر درباره این اطلاعات باقی می ماند؟ چنین تبعاتی از جمله نگرانی هایی است که درباره جامعه اطلاعاتی شده جدید وجود دارد و با عناوینی شبیه «اضافه­بار اطلاعاتی» به عنوان اثرات سوء جامعه اطلاعاتی دسته بندی می شود. به نظر می رسد دنیای امروزین مدرن یا به تعبیری پست مدرن مملو از رسانه ها و پیام های ارتباطی هر چند با دستاوردهای تکنولوژیکی گسترده ای همراه بوده، اما این پیشرفت ها لزوما آسایش و زندگی بهتری را برای بشر به دنبال نداشته است. خستگی های جسمی و روحی و آشفتگی های روانی در کنار از دست دادن قدرت تفکر عمیق و در نتیجه تصمیم گیری های بدون پشتوانه فکری کافی و عمل بر اساس آنها در زندگی روزانه، تنها بخشی از پیامد های این بمباران اطلاعاتی است. این آشفته­بازار اطلاعاتی مطمئنا مورد توجه اصحاب قدرت، اعم از سیاستمداران و صاحبان سرمایه نیز قرار دارد تا بتوانند با تولید رسانه ای هدفمندشان، حداکثر منافع خود را از این فضا تأمین کنند. چنین نگرانی هایی است که اندیشمندان انتقادی را به واکنش واداشته و برای مقابله با این بازار آشفته و نجات شهروندان از دفن شدن زیر انبوه اطلاعات مفید و غیر مفید، مفاهیمی مانند «سواد انتقادی»، «سواد رسانه ای» و «سواد دیجیتالی» را مطرح کرده اند؛ مفاهیمی که در فرصتی دیگر بدان ها نیز خواهم پرداخت.

منبع : هموطن سلام  تاریخ : 9   اسفند   1388  شاخه : فن آوری اطلاعات